Nguồn và ngày: Drewry Maritime Research, ngày 30/10/2026; Hellenic Shipping News đăng lại ngày 7/11/2026. Bài này sử dụng phân tích gốc của Drewry và tách số liệu hiện có khỏi các kịch bản tương lai.
Lần đầu tiên, tàu có khả năng dùng ethanol đã xuất hiện trong sổ đặt đóng tàu hàng rời. Drewry ghi nhận 19 tàu hai nhiên liệu có khả năng dùng methanol hoặc ethanol đang được đặt đóng. Con số này cho thấy chủ tàu bắt đầu mua quyền lựa chọn nhiên liệu, nhưng chưa chứng minh ethanol đã trở thành nhiên liệu phổ biến trong khai thác hàng rời.
Sổ đặt đóng thay đổi như thế nào
Theo Drewry, các tàu hàng rời có khả năng dùng methanol hoặc ethanol đầu tiên xuất hiện trong sổ đặt đóng năm 2023. Đơn hàng tăng rõ từ tháng 5/2026 và đạt 19 tàu vào tháng 9. Trước đó, LNG chiếm phần lớn tàu dùng nhiên liệu thay thế trong sổ đặt đóng hàng rời; methanol tăng hiện diện từ năm 2023 và amoniac xuất hiện từ năm 2024.
| Mốc | Dữ kiện Drewry nêu | Hàm ý thương mại |
|---|---|---|
| 2023 | Tàu hàng rời có khả năng dùng methanol hoặc ethanol bắt đầu xuất hiện trong sổ đặt đóng. | Đây là khởi đầu của năng lực kỹ thuật, chưa phải bằng chứng sử dụng nhiên liệu thường xuyên. |
| Tháng 9/2026 | 19 tàu đang đặt đóng. | Quy mô còn nhỏ và tập trung vào chương trình có việc làm dài hạn. |
| Chương trình Vale | Các đơn hàng 19 tàu gắn với hướng đi tàu chở quặng đa nhiên liệu; chương trình rộng hơn của Vale có thể lên tới 30 tàu cỡ lớn. | Hợp đồng vận chuyển dài hạn có thể hỗ trợ quyết định đầu tư tốt hơn thị trường chuyến đơn lẻ. |
| Tháng 10/2026 | Maersk Halifax nhận khoảng 5.000 tấn ethanol sinh học có chứng nhận tại Singapore. | Đây là ca tiếp nhiên liệu tàu container, không phải bằng chứng trực tiếp về khai thác tàu hàng rời. |
Chi phí của quyền linh hoạt
Không phải mọi chủ tàu đều chọn động cơ hai nhiên liệu. Pacific Basin thay bốn tàu Ultramax dự kiến dùng methanol hai nhiên liệu bằng tàu dùng nhiên liệu thông thường. Theo Drewry, tổng chi phí chương trình giảm từ 186 triệu USD xuống 156,8 triệu USD; công ty vẫn giữ quyền chọn cho hai tàu hai nhiên liệu. Pacific Basin một phần viện dẫn bất định quanh Khung phát thải ròng bằng không của IMO.
Trường hợp này không chứng minh tàu thông thường luôn hiệu quả hơn. Nó cho thấy chủ tàu đang so sánh khoản đầu tư thêm hôm nay với giá nhiên liệu, hạ tầng và quy định chưa chắc chắn trong nhiều năm tới. Chuyển đổi động cơ sau khi đóng có thể trì hoãn quyết định, nhưng Drewry dẫn ý kiến chuyên gia rằng giá nhiên liệu cao và nguồn cung hạn chế vẫn cản trở mức tiêu thụ methanol thực tế.
Năng lực của tàu chưa đồng nghĩa mức sử dụng
Phân tích dữ liệu IMO của Drewry cho thấy nhiên liệu thay thế đáp ứng 9,5% nhu cầu năng lượng của vận tải biển trong năm 2025. Trong phần tiêu thụ nhiên liệu thay thế đó, methanol chỉ chiếm 0,3%. Hai tỷ lệ có mẫu số khác nhau: không nên diễn giải methanol là 0,3% tổng năng lượng hàng hải nếu nguồn không nói như vậy.
Khoảng cách giữa khả năng kỹ thuật và sử dụng thương mại phụ thuộc vào giá nhiên liệu, độ phủ cảng, quy định và yêu cầu của người thuê tàu. Tàu hàng rời thường đổi khu vực hoạt động nhiều hơn tàu container tuyến cố định, nên một nhiên liệu chỉ có ở vài đầu mối có thể làm giảm tính linh hoạt của tàu hoặc tăng chi phí đổi tuyến.
Điều đã biết và các kịch bản còn phụ thuộc điều kiện
- Đã có số liệu: 19 tàu trong sổ đặt đóng, chương trình Vale tối đa 30 tàu, thay đổi kế hoạch bốn tàu của Pacific Basin và các tỷ lệ năng lượng năm 2025.
- Chưa thể kết luận: 19 tàu sẽ dùng ethanol trên mọi chuyến, có lợi thế cước ngay khi bàn giao hoặc được mọi người thuê tàu ưu tiên.
- Kịch bản của Drewry: lợi thế có thể tăng nếu giá nhiên liệu thay thế giảm, mạng lưới tiếp nhiên liệu mở rộng, chi phí carbon tăng và chủ hàng coi phát thải là tiêu chí chọn tàu.
- Rủi ro diễn giải: một tàu có cùng sức chở với tàu khác chưa chắc cạnh tranh cho cùng lô hàng nếu chi phí nhiên liệu, phát thải và phạm vi cảng khác nhau; đây là khả năng thị trường, không phải mức chênh cước đã được công bố.
Ứng dụng cho hàng hóa, thuê tàu và thương mại
- Đánh giá chào tàu: yêu cầu chủ tàu nêu rõ loại động cơ, nhiên liệu có thể dùng, mức tiêu hao theo từng chế độ, dung tích két, ảnh hưởng tới sức chở và phương án dùng nhiên liệu thông thường khi methanol hoặc ethanol không có.
- Kiểm tra tuyến: đối chiếu cảng bốc, cảng dỡ và cảng tiếp nhiên liệu dự phòng với lịch cung ứng thực tế. Khả năng kỹ thuật của tàu không giải quyết được rủi ro hết nhiên liệu hoặc phải đổi tuyến.
- So sánh cước: tính tổng chi phí giao hàng gồm giá nhiên liệu, thời gian tiếp, phí cảng, phần hàng bị giảm do bố trí két, chi phí carbon áp dụng cho tuyến và giá trị chứng từ phát thải. Không so hai mức cước chỉ dựa trên nhãn “đa nhiên liệu”.
- Hợp đồng thuê tàu và COA: quy định bên chọn nhiên liệu, tiêu chuẩn và chứng nhận, cách xử lý khi nhiên liệu không sẵn có, quyền chuyển nhiên liệu, dữ liệu phát thải phải cung cấp và cơ chế phân bổ biến động giá.
- Chủ hàng quặng và hàng rời: việc làm dài hạn có thể giúp đồng bộ tàu, cảng và nguồn nhiên liệu. Với lô hàng chuyến, cần ưu tiên khả năng thực hiện tại thời điểm chốt thay vì lợi ích giả định trong tương lai.
- Tuyên bố môi trường: chỉ ghi nhận giảm phát thải khi có phương pháp tính, ranh giới vòng đời và chứng từ cho lô nhiên liệu cụ thể. Khả năng đốt ethanol không tự tạo ra kết quả phát thải cho chuyến tàu.
Kết luận thương mại: sổ đặt đóng 19 tàu là tín hiệu về chiến lược linh hoạt nhiên liệu, không phải sự chuyển dịch nhanh sang ethanol. Lợi thế thực tế sẽ được quyết định bởi tổng chi phí chuyến, mạng lưới tiếp nhiên liệu, chứng từ phát thải và điều khoản thuê tàu tại thời điểm khai thác.
Trao đổi theo lô hàng cụ thể tại thuê tàu hàng rời.
Trao đổi theo lô hàng thực tế
Gửi quy cách, cặp cảng, thời gian giao và điều khoản thanh toán. BGK sẽ đối chiếu nguồn hàng, vận tải và chứng từ trước khi báo giá.
Văn phòng Việt Nam: [email protected] / [email protected] | +84 989 005 525
Văn phòng Châu Âu (Tây Ban Nha): [email protected] | +34 604 069 431
